{"id":188,"date":"2019-03-03T17:28:52","date_gmt":"2019-03-03T16:28:52","guid":{"rendered":"http:\/\/sp6kwidzyn.pl\/?page_id=188"},"modified":"2020-01-02T14:57:27","modified_gmt":"2020-01-02T13:57:27","slug":"patron-szkoly","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sp6kwidzyn.pl\/?page_id=188","title":{"rendered":"Patron szko\u0142y"},"content":{"rendered":"

Patron szko\u0142y \u2013 dr W\u0142adys\u0142aw G\u0119bik<\/strong><\/p>\n

\"\"Wybieraj\u0105c szkole patrona, poszukujemy postaci nietuzinkowych, osobowo\u015bci niezwyk\u0142ych, wzor\u00f3w godnych na\u015bladowania. Dzisiaj trudno ustali\u0107, kto przyczyni\u0142 si\u0119 do wyboru tego w\u0142a\u015bnie cz\u0142owieka na patrona \u201eSz\u00f3stki\u201d, cho\u0107 nie ma cienia w\u0105tpliwo\u015bci, z jakiego powodu wyb\u00f3r ten zosta\u0142 zaakceptowany. W\u0142adys\u0142aw G\u0119bik z Kwidzynem zwi\u0105zany by\u0142 kr\u00f3tko, ale bardzo mocnymi wi\u0119zami. Kiedy w 1934r. przyst\u0105pi\u0142 do tworzenia polskiego szkolnictwa \u015bredniego w Prusach Wschodnich, z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 o naszym mie\u015bcie nie wiedzia\u0142 zbyt wiele, ale by\u0142 energicznym trzydziestoczteroletnim m\u0119\u017cczyzn\u0105 ze znacz\u0105cym baga\u017cem do\u015bwiadcze\u0144.
\nG\u0119bik wyruszy\u0142 w \u015bwiat z podhala\u0144skiego Szczyrzyca, gdzie urodzi\u0142 si\u0119 14 czerwca 1900 roku w skromnej, patriotycznej rodzinie ch\u0142opskiej.
\nTak nasz patron wspomina rodzinne Szczyrzyce \u2013 dom i otoczenie:
\n\u201eGr\u00f3d Szczyrzyc by\u0142 stolic\u0105 najwi\u0119kszego powiatu Kasztelanii Krakowskiej, czyli nie jestem z pierwszej lepszej miejscowo\u015bci. Przed wiekami \u2013 jak stwierdzi\u0142 pewien historyk \u2013 pierwsi Piastowie uprzywilejowali dwa grody: Wawel i Szczyrzyc. Trzecia \u017cona Boles\u0142awa Chrobrego pochodzi\u0142a ze Szczyrzyc. Chrobry sp\u0119dza\u0142 tu miodowe miesi\u0105ce. W\u0142adys\u0142aw IV przyzna\u0142 Szczyrzycowi prawa miejskie.
\nCzas rozbior\u00f3w zniszczy\u0142 polityczno \u2013 administracyjne znaczenie Szczyrzyca. Pozosta\u0142 on jednak w dalszym ci\u0105gu spo\u0142ecznym i kulturalnym centrum okolicy. Ocala\u0142 w tej miejscowo\u015bci Klasztor Cysters\u00f3w, w kt\u00f3rym prowadzona by\u0142a prywatna czteroklasowa bezp\u0142atna szko\u0142a, dzi\u0119ki kt\u00f3rej dzieci ch\u0142opskie mia\u0142y dost\u0119p do szk\u00f3\u0142 \u015brednich. Do tej w\u0142a\u015bnie szko\u0142y ucz\u0119szcza\u0142 piewca Podhala W\u0142adys\u0142aw Orkan i do tej w\u0142a\u015bnie szko\u0142y ucz\u0119szcza\u0142em r\u00f3wnie\u017c ja \u2013 W\u0142adys\u0142aw G\u0119bik.
\nA jaki by\u0142 m\u00f3j dom? By\u0142 on w stylu podhala\u0144skim. Mie\u015bci\u0142 dwie werandy: jedn\u0105 od strony p\u00f3\u0142nocnej, drug\u0105 od po\u0142udniowej.
\nNa poddaszu by\u0142y dwa pokoiki, w\u0142a\u015bciwie do mojej wy\u0142\u0105cznej dyspozycji. Do mojego domu rodzinnego nie przychodzili pisarze ani uczeni. Schodzili si\u0119 tu ch\u0142opi, kt\u00f3rzy radzili nad potrzebami swojej wsi.
\nOjciec m\u00f3j gospodarzy\u0142 tylko na dw\u00f3ch hektarach, ale pe\u0142ni\u0142 dodatkowo funkcj\u0119 sekretarza trzech s\u0105siaduj\u0105cych ze sob\u0105 gmin, co dawa\u0142o mu skromne \u017ar\u00f3d\u0142o dodatkowego dochodu na utrzymanie rodziny. Poniewa\u017c wiele spraw zwi\u0105zanych z \u017cyciem wsi dzia\u0142o si\u0119 w moim rodzinnym domu, wp\u0142yn\u0119\u0142o to na rozwini\u0119cie moich zainteresowa\u0144 spo\u0142ecznych, a potem poczyna\u0144 organizacyjnych.
\nWe wsi Szczyrzyc istnia\u0142 Zwi\u0105zek Szczyrzycan. Skupia\u0142 on absolwent\u00f3w szko\u0142y szczyrzyckiej. To oni troszczyli si\u0119 o poziom wiedzy m\u0142odych Szczyrzycan, a \u015bwietna niegdy\u015b czteroklasowa szko\u0142a cysters\u00f3w nie by\u0142a w stanie zaspokoi\u0107 potrzeb i wymaga\u0144 regionu.
\nZwi\u0105zek Szczyrzycan podj\u0105\u0142 wi\u0119c niezwyk\u0142e, jak na owe czasy, zadanie: wybudowania w czynie spo\u0142ecznym nowoczesnej szko\u0142y i upa\u0144stwowienia jej. W ci\u0105gu czterech lat wybudowali\u015bmy pi\u0119kny, stylowy budynek siedmioklasowej szko\u0142y. By\u0142a to pierwsza siedmioklasowa szko\u0142a wiejska. Nosi\u0142a i nadal nosi ona imi\u0119 W\u0142adys\u0142awa Orkana. Obok dzia\u0142alno\u015bci o\u015bwiatowej Zwi\u0105zek Szczyrzycan przeprowadzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c pierwsz\u0105 w wojew\u00f3dztwie krakowskim komasacj\u0119 grunt\u00f3w i rozwin\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 k\u00f3\u0142ka rolniczego. W takiej w\u0142a\u015bnie miejscowo\u015bci znajdowa\u0142 si\u0119 m\u00f3j dom i mieszkali moi rodzice.\u201d
\nM\u0142ody G\u0119bik uko\u0144czy\u0142 gimnazjum w My\u015blenicach, a egzamin dojrza\u0142o\u015bci z\u0142o\u017cy\u0142 w Gimnazjum \u015bw. Jacka w Krakowie. Jako ochotnik bra\u0142 udzia\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku. Cztery lata p\u00f3\u017aniej uko\u0144czy\u0142 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim studia rolnicze, uzyskuj\u0105c tytu\u0142 in\u017cyniera. Pracuj\u0105c, kontynuowa\u0142 studia na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i w 1928 r. uzyska\u0142 dyplom nauczyciela biologii i chemii szk\u00f3\u0142 \u015brednich, a w 1932 r. na podstawie pracy z zakresu ferment\u00f3w biologicznych \u2013 stopie\u0144 doktora filozofii. Przez rok pracowa\u0142 jako nauczyciel j\u0119zyka polskiego w bytomskim gimnazjum. Ju\u017c wtedy podj\u0105\u0142 prace zwi\u0105zane z opracowaniem programu nauczania w szko\u0142ach polskich w Niemczech, w zwi\u0105zku z czym zosta\u0142 oddelegowany do Prus Wschodnich, gdzie ujawni\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c jego talenty spo\u0142ecznikowskie.
\nW roku 1937 W\u0142adys\u0142aw G\u0119bik stan\u0105\u0142 na czele, jako za\u0142o\u017cyciel i pierwszy dyrektor, Polskiego Gimnazjum w Kwidzynie. Gimnazjum, kt\u00f3rego oficjalna pe\u0142na nazwa brzmia\u0142a \u2013 Prywatna Szko\u0142a z planem wy\u017cszej uczelni i polskim j\u0119zykiem nauczania w Kwidzynie, zosta\u0142o zamkni\u0119te 25 sierpnia 1937 roku przez w\u0142adze hitlerowskie, a jego nauczyciele i uczniowie wywiezieni do r\u00f3\u017cnych oboz\u00f3w koncentracyjnych. Okres wojny G\u0119bik sp\u0119dzi\u0142 w kilku takich obozach. Najpierw w Tapiau, Grunhof, Hohenbruch, potem Stutthof, Sachsenhausen i w ko\u0144cu trafi\u0142 do Mauthausen-Gusen. Czas od 20 wrze\u015bnia 1939r. do 5 maja 1945r. po\u015bwi\u0119ci\u0142 na opiek\u0119 starszymi wi\u0119\u017aniami, by\u0142 prezesem Polskiej Rady Obozowej oraz Mi\u0119dzynarodowego Komitetu Wi\u0119\u017ani\u00f3w. Nawet w tak trudnych warunkach wykazywa\u0142 si\u0119 niez\u0142omno\u015bci\u0105 charakteru i postaw\u0105 humanisty.
\nW 1945r. G\u0119bik wr\u00f3ci\u0142 na teren Polski i podj\u0105\u0142 prac\u0119 w gimnazjum w Szczyrzycu. Niebawem przyjecha\u0142 do Olsztyna, by obj\u0105\u0107 stanowisko naczelnika Wydzia\u0142u Szk\u00f3\u0142 \u015arednich Kuratorium Mazurskiego, Okr\u0119gu Szkolnego w Olsztynie. Tej pracy po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 na wiele lat, ale jego aktywno\u015b\u0107 zawodowa zdecydowanie przekracza\u0142a granice obowi\u0105zku.
\nW Olsztynie dr G\u0119bik za\u0142o\u017cy\u0142 Oddzia\u0142 Towarzystwa Teatr\u00f3w i Muzyki Ludowej. W latach 1948 1950 by\u0142 kierownikiem Inspektoratu Kulturalno-O\u015bwiatowego Sp\u00f3\u0142dzielni Wydawniczej \u201eCzytelnik\u201d w Olsztynie, prezesem Zarz\u0105du Wojew\u00f3dzkiego Towarzystwa Wiedzy Powszechnej. W latach 1950-1957 sprawowa\u0142 funkcj\u0119 kierownia olszty\u0144skiej delegatury Pa\u0144stwowego Instytutu Sztuki i zajmowa\u0142 si\u0119 zbieraniem rodzimego folkloru.
\nWsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 \u201eS\u0142owa na Warmii i Mazurach\u201d \u2013 regionalnego dodatku do \u201eS\u0142owa Powszechnego\u201d i przez wiele lat nim kierowa\u0142 w zakresie literackim. By\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem \u201ePos\u0142a\u0144ca Warmi\u0144skiego\u201d.
\nG\u0119bik bra\u0142 udzia\u0142 w tworzeniu Klubu Literackiego (1953), z czasem przekszta\u0142conego w Klub Literatury Regionalnej przy Zarz\u0105dzie G\u0142\u00f3wnym Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich. W\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 te\u017c w tworzenie Oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich w Olsztynie (1955), a w latach 1961-1971 pe\u0142ni\u0142 w nim funkcj\u0119 prezesa. Uczestniczy\u0142 tak\u017ce w dzia\u0142aniach Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich, O\u015brodka Bada\u0144 Naukowych im. W. K\u0119trzy\u0144skiego oraz Zwi\u0105zku Szczyrzycan.
\nW\u0142adys\u0142aw G\u0119bik by\u0142 pedagogiem, wychowawc\u0105, etnografem, pisarzem, publicyst\u0105, literatem pe\u0142nym spo\u0142ecznikowskich pasji. Wydawa\u0142 ksi\u0105\u017cki starszym pisarzom i pomaga\u0142 im w pozyskiwaniu \u015brodk\u00f3w do \u017cycia. Z jego pomocy korzystali m.in. Micha\u0142 Lengowski i Jan Dopatka. Dzisiaj mogliby\u015bmy powiedzie\u0107, \u017ce W\u0142adys\u0142aw G\u0119bik by\u0142 propagatorem idei \u201eMa\u0142ej Ojczyzny\u201d. Wielokrotnie zach\u0119ca\u0142 pisarzy i historyk\u00f3w do podejmowania temat\u00f3w regionalnych. Sam nigdy od nich nie stroni\u0142. Zawsze \u017cy\u0142 \u017cyciem \u015brodowiska, w kt\u00f3rym si\u0119 znajdowa\u0142, by\u0142 otwarty na drugiego cz\u0142owieka i jego potrzeby. Mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce w\u0142a\u015bnie z tego powodu Kwidzyniacy czuli wdzi\u0119czno\u015b\u0107 i przywi\u0105zanie do niego, kt\u00f3re wyrazili, nadaj\u0105c jego imi\u0119 szkole \u2013 dumie miasta \u2013 Tysi\u0105clatce.
\nWychowywa\u0142 m\u0142odzie\u017c w duchu polsko\u015bc, uczy\u0142 mi\u0142o\u015bci do ojczyzny, kszta\u0142towa\u0142 postawy dzielnych bezkompromisowych Polak\u00f3w, dla kt\u00f3rych jedyn\u0105 ojczyzn\u0105 by\u0142a tylko Polska, o\u015bwiecaj\u0105c i pog\u0142\u0119biaj\u0105c w nich przekonanie o wielko\u015bci naszego narodu. By\u0142 cz\u0142owiekiem skromnym, ale jak\u017ce dumnie m\u00f3wi\u0142 o ojczy\u017anie. Dzia\u0142a\u0142 spo\u0142ecznie w r\u00f3\u017cnych organizacjach, gdzie nie mia\u0142 sobie r\u00f3wnych. Pracowa\u0142 bez wytchnienia, m\u0105drze i stanowczo, a zarazem bardzo ofiarnie. By\u0142 te\u017c swego rodzaju my\u015blicielem czy filozofem. Jego my\u015bli si\u0119ga\u0142y dalej, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce my\u015bla\u0142 inaczej ni\u017c inni:
\n\u201eJestem przekonany, \u017ce inaczej potoczy\u0142yby si\u0119 losy \u015bwiata, gdyby nie postawa Polski w 1939r. Chodzi o to, aby ta postawa by\u0142a zawsze dojrza\u0142a, m\u0105dra przed szkod\u0105. Tej m\u0105dro\u015bci przed szkod\u0105 chcieli\u015bmy nauczy\u0107 naszych wychowank\u00f3w\u201d.
\nW\u0142adys\u0142aw G\u0119bik to godny wz\u00f3r do na\u015bladowania. Jego praca by\u0142a bezcenna, a propagowane idee pozostan\u0105 w pami\u0119ci wielu pokole\u0144 \u2013 zawsze \u017cy\u0142y i \u017cy\u0107 b\u0119d\u0105.
\nKalendarium z \u017cycia doktora W\u0142adys\u0142awa G\u0119bika (pseudonimy: Andrzej Borowik, August Krzywog\u0119ba)
\n14 VI 1900 r. \u2013 urodzi\u0142 si\u0119 w Szczyrzycu ko\u0142o Limanowej na Podhalu,
\n1919 r. \u2013 uko\u0144czy\u0142 gimnazjum,
\n1920 r. \u2013 bra\u0142 udzia\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej,
\n1923 r. \u2013 nauczyciel matematyki i przyrody w Miejskim Gimnazjum w Katowicach,
\n1924 r. \u2013 uzyska\u0142 dyplom in\u017cyniera rolnika na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim,
\n1928 r. \u2013 uzyska\u0142 dyplom nauczyciela biologii i chemii na Uniwersytecie w Poznaniu,
\n1932 r. \u2013 uzyska\u0142 doktorat,
\n1925-1932 \u2013 prezes \u015al\u0105skiego Towarzystwa Przyrodniczego,
\n1928-1930 \u2013 za\u0142o\u017cy\u0142 i redagowa\u0142 \u201e\u015al\u0105ski Rocznik\u201d,
\n1933-1937 \u2013 nauczyciel w Gimnazjum Polskim w Bytomiu,
\n1934-1935 \u2013 Zwi\u0105zek Polak\u00f3w w Niemczech wyda\u0142 jego ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eWiara Ojc\u00f3w\u201d,
\n1937 r. \u2013 uzyskuje stanowisko koncesjonariusza i dyrektora Polskiego Gimnazjum w Kwidzynie,
\n1938 r. \u2013 Zwi\u0105zek Polskich Towarzystw Szkolnych w Niemczech wyda\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 W\u0142. G\u0119bika pt. \u201ePolskie Gimnazjum w Kwidzynie\u201d,
\n1939 r. \u2013 aresztowany przez Niemc\u00f3w wraz z 2 uczniami,
\n1939-1945 r. \u2013 wi\u0119zie\u0144 oboz\u00f3w koncentracyjnych w Tapiau, Hohenbruch, Stutthof, Grunhof, Sachsenhausen, Mathausen, Gusen,
\n1945 r. \u2013 naczelnik Kuratorium Okr\u0119gu Szkolnego w Olsztynie, oraz cz\u0142onek Rady Naczelnej i Rady Naukowej Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich,
\n1946 r. \u2013 powo\u0142a\u0142 do \u017cycia Olszty\u0144ski Oddzia\u0142 Towarzystwa Teatru,
\n1949-1950 \u2013 Kierowa\u0142 Inspektoratem Kulturalno-O\u015bwiatowym \u201eCzytelnik\u201d, Olszty\u0144ski Oddzia\u0142 Pa\u0144stwowego Instytutu Sztuki,
\n1953 r. \u2013 opracowa\u0142 i wyda\u0142 wiersze Warmii i Mazur oraz pie\u015bni ludowe,
\n1954 r. \u2013 odznaczony Z\u0142otym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi,
\n1954 r. \u2013 wyda\u0142 poezj\u0119 Micha\u0142a Kajki,
\n1955 r. \u2013 otrzyma\u0142 z\u0142ot\u0105 odznak\u0119 Zwi\u0105zku Nauczycielskiego Polskiego,
\n1957 r. \u2013 wyda\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eXX lat Gimnazjum w Kwidzynie\u201d,
\n1958 r. \u2013 opracowa\u0142 i wyda\u0142 wiersze Micha\u0142a Lengowskiego,
\n1958 r. \u2013 wyda\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eO cie\u015bli \u2013 co na deskach wiersze pisywa\u0142\u201d,
\n1959 r. \u2013 wyda\u0142 \u201eSprawy i ludzie spod znaku Rod\u0142a\u201d,
\n1961 r. \u2013 otrzyma\u0142 Z\u0142ot\u0105 Odznak\u0119 Honorow\u0105 \u201eZas\u0142u\u017conym dla Warmii i Mazur\u201d,
\n1962 r. \u2013 odznaczony Orderem Odrodzenia Polski \u2013 Krzy\u017c Oficerski,
\n1965 r. \u2013 ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka \u201eKwidzyniacy \u2013 opowie\u015b\u0107 o m\u0142odzie\u017cy walcz\u0105cej\u201d,
\n1966 r. \u2013 uhonorowany Medalem Tysi\u0105clecia,
\n1967 r. \u2013 wydaje ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eBurzom dziej\u00f3w nie dali si\u0119 zwie\u015b\u0107\u201d,
\n1967 r. \u2013 otrzyma\u0142 Medal Zwyci\u0119stwa i Wolno\u015bci,
\n1968 r. \u2013 ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka \u201eCh\u0142opcy z Rzeczpospolitej Kwidzy\u0144skiej\u201d,
\n1970 r. \u2013 Order Odrodzenia Polski \u2013 Krzy\u017c Komandorski z Gwiazd\u0105,
\n1971 r. \u2013 ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka \u201ePrawo i Pi\u0119\u015b\u0107\u201d,
\n1972 r. \u2013 ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka \u201eZ diab\u0142ami na ty\u201d,
\n1978 r. \u2013 otrzyma\u0142 Medal Komisji Edukacji Narodowej,
\n1986 r. \u2013 zmar\u0142 23.03. w Krakowie, pochowany w Szczyrzycu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Patron szko\u0142y \u2013 dr W\u0142adys\u0142aw G\u0119bik Wybieraj\u0105c szkole patrona, poszukujemy postaci nietuzinkowych, osobowo\u015bci niezwyk\u0142ych, wzor\u00f3w godnych na\u015bladowania. Dzisiaj trudno ustali\u0107, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-188","page","type-page","status-publish","hentry","has_thumb"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sp6kwidzyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/188","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sp6kwidzyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sp6kwidzyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sp6kwidzyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sp6kwidzyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=188"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sp6kwidzyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/188\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sp6kwidzyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}